विज्ञानभैरव
Wikibooks इत्यस्मात्
s'rî devy uvâca |
s'ruta.m deva mayâ sarva.m rudrayâmalasambhavam | trikabhedam as'e.se.na sârât sâravibhâgas'a.h || 1 ||
adyâpi na niv.rtto me sa.ms'aya.h parames'vara | ki.m rûpa.m tattvato deva s'abdarâs'ikalâmayam || 2 ||
ki.m vâ navâtmabhedena bhairave bhairavâk.rtau | tris'irobhedabhinna.m vâ ki.m vâ s'aktitrayâtmakam || 3 ||
nâdabindumaya.m vâpi ki.m candrârdhanirodhikâ.h | cakrârû.dham anacka.m vâ ki.m vâ s'aktisvarûpakam || 4 ||
parâparâyâ.h sakalam aparâyâs' ca vâ puna.h | parâyâ yadi tadvat syât paratva.m tad virudhyate || 5 ||
na hi var.navibhedena dehabhedena vâ bhavet | paratva.m ni.skalatvena sakalatve na tad bhavet || 6 ||
prasâda.m kuru me nâtha ni.hs'e.sa.m chinddhi sa.ms'ayam |
bhairava uvâca |
sâdhu sâdhu tvayâ p.r.s.ta.m tantrasâram idam priye || 7 ||
gûhanîyatamam bhadre tathâpi kathayâmi te | yatki.mcit sakala.m rûpa.m bhairavasya prakîrtitam || 8 ||
tad asâratayâ devi vijñeya.m s'akrajâlavat | mâyâsvapnopama.m caiva gandharvanagarabhramam || 9 ||
dhyânârtham bhrântabuddhînâ.m kriyâ.dambaravartinâm | kevala.m var.nitam pu.msâ.m vikalpanihatâtmanâm || 10 ||
tattvato na navâtmâsau s'abdarâs'ir na bhairava.h | na câsau tris'irâ devo na ca s'aktitrayâtmaka.h || 11 ||
nâdabindumayo vâpi na candrârdhanirodhikâ.h | na cakrakramasambhinno na ca s'aktisvarûpaka.h || 12 ||
aprabuddhamatînâ.m hi etâ balavibhî.sikâ.h | mât.rmodakavat sarva.m prav.rttyartha.m udâh.rtam || 13 ||
dikkâlakalanonmuktâ des'oddes'âvis'e.sinî | vyapade.s.tum as'akyâsâv akathyâ paramârthata.h || 14 ||
anta.hsvânubhavânandâ vikalponmuktagocarâ | yâvasthâ bharitâkârâ bhairavî bhairavâtmana.h || 15 ||
tad vapus tattvato jñeya.m vimala.m vis'vapûra.nam | eva.mvidhe pare tattve ka.h pûjya.h kas' ca t.rpyati || 16 ||
eva.mvidhâ bhairavasya yâvasthâ parigîyate | sâ parâ pararûpe.na parâ devî prakîrtitâ || 17 ||
s'aktis'aktimator yadvad abheda.h sarvadâ sthita.h | atas taddharmadharmitvât parâ s'akti.h parâtmana.h || 18 ||
na vahner dâhikâ s'aktir vyatiriktâ vibhâvyate | kevala.m jñânasattâyâm prârambho 'yam praves'ane || 19 ||
s'aktyavasthâpravi.s.tasya nirvibhâgena bhâvanâ | tadâsau s'ivarûpî syât s'aivî mukham ihocyate || 20 ||
yathâlokena dîpasya kira.nair bhâskarasya ca | jñâyate digvibhâgâdi tadvac chaktyâ s'iva.h priye || 21 ||
s'rî devy uvâca |
devadeva tris'ûlân.ka kapâlak.rtabhû.sa.na | digdes'akâlas'ûnyâ ca vyapades'avivarjitâ || 22 ||
yâvasthâ bharitâkârâ bhairavasyopalabhyate | kair upâyair mukha.m tasya parâ devi katham bhavet | yathâ samyag aha.m vedmi tathâ me brûhi bhairava || 23 ||
bhairava uvâca |
ûrdhve prâ.no hy adho jîvo visargâtmâ paroccaret | utpattidvitayasthâne bhara.nâd bharitâ sthiti.h || 24 ||
maruto 'ntar bahir vâpi viyadyugmânivartanât | bhairavyâ bhairavasyettham bhairavi vyajyate vapu.h || 25 ||
na vrajen na vis'ec chaktir marudrûpâ vikâsite | nirvikalpatayâ madhye tayâ bhairavarûpatâ || 26 ||
kumbhitâ recitâ vâpi pûritâ vâ yadâ bhavet | tadante s'ântanâmâsau s'aktyâ s'ânta.h prakâs'ate || 27 ||
âmûlât kira.nâbhâsâ.m sûk.smât sûk.smatarâtmikam | cintayet tâ.m dvi.sa.tkânte s'yâmyantîm bhairavodaya.h || 28 ||
udgacchantî.m ta.ditrûpâm praticakra.m kramât kramam | ûrdhva.m mu.s.titraya.m yâvat tâvad ante mahodaya.h || 29 ||
kramadvâdas'aka.m samyag dvâdas'âk.sarabheditam | sthûlasûk.smaparasthityâ muktvâ muktvântata.h s'iva.h || 30 ||
tayâpûryâs'u mûrdhânta.m bhan.ktvâ bhrûk.sepasetunâ | nirvikalpa.m mana.h k.rtvâ sarvordhve sarvagodgama.h || 31 ||
s'ikhipak.sais' citrarûpair ma.n.dalai.h s'ûnyapañcakam | dhyâyato 'nuttare s'ûnye praves'o h.rdaye bhavet || 32 ||
îd.rs'ena krame.naiva yatra kutrâpi cintanâ | s'ûnye ku.dye pare pâtre svaya.m lînâ varapradâ || 33 ||
kapâlântar mano nyasya ti.s.than mîlitalocana.h | krame.na manaso dâr.dhyât lak.sayet la.syam uttamam || 34 ||
madhyanâ.dî madhyasa.msthâ bisasûtrâbharûpayâ | dhyâtântarvyomayâ devyâ tayâ deva.h prakâs'ate || 35 ||
kararuddhad.rgastre.na bhrûbhedâd dvârarodhanât | d.r.s.te bindau kramâl lîne tanmadhye paramâ sthiti.h || 36 ||
dhâmânta.hk.sobhasambhûtasûk.smâgnitilakâk.rtim | bindu.m s'ikhânte h.rdaye layânte dhyâyato laya.h || 37 ||
anâhate pâtrakar.ne 'bhagnas'abde sariddrute | s'abdabrahma.ni ni.s.nâta.h param brahmâdhigacchati || 38 ||
pra.navâdisamuccârât plutânte s'ûnyabhâvânât | s'ûnyayâ parayâ s'aktyâ s'ûnyatâm eti bhairavi || 39 ||
yasya kasyâpi var.nasya pûrvântâv anubhâvayet | s'ûnyayâ s'ûnyabhûto 'sau s'ûnyâkâra.h pumân bhavet || 40 ||
tantryâdivâdyas'abde.su dîrghe.su kramasa.msthite.h | ananyacetâ.h pratyante paravyomavapur bhavet || 41 ||
pi.n.damantrasya sarvasya sthûlavar.nakrame.na tu | ardhendubindunâdânta.h s'ûnyoccârâd bhavec chiva.h || 42 ||
nijadehe sarvadikka.m yugapad bhâvayed viyat | nirvikalpamanâs tasya viyat sarvam pravartate || 43 ||
p.r.s.tas'ûnya.m mûlas'ûnya.m yugapad bhâvayec ca ya.h | s'arîranirapek.si.nyâ s'aktyâ s'ûnyamanâ bhavet || 44 ||
p.r.s.tas'ûnya.m mûlas'ûnya.m h.rcchûnyam bhâvayet sthiram | yugapan nirvikalpatvân nirvikalpodayas tata.h || 45 ||
tanûdes'e s'ûnyataiva k.sa.namâtra.m vibhâvayet | nirvikalpa.m nirvikalpo nirvikalpasvarûpabhâk || 46 ||
sarva.m dehagata.m dravya.m viyadvyâpta.m m.rgek.sa.ne | vibhâvayet tatas tasya bhâvanâ sâ sthirâ bhavet || 47 ||
dehântare tvagvibhâgam bhittibhûta.m vicintayet | na ki.mcid antare tasya dhyâyann adhyeyabhâg bhavet || 48 ||
h.rdyâkâs'e nilînâk.sa.h padmasampu.tamadhyaga.h | ananyacetâ.h subhage para.m saubhâgyam âpnuyât || 49 ||
sarvata.h svas'arîrasya dvâdas'ânte manolayât | d.r.dhabuddher d.r.dhîbhûta.m tattvalak.syam pravartate || 50 ||
yathâ tathâ yatra tatra dvâdas'ânte mana.h k.sipet || pratik.sa.na.m k.sî.nav.rtter vailak.sa.nya.m dinair bhavet || 51 ||
kâlâgninâ kâlapadâd utthitena svakam puram | plu.s.tam vicintayed ante s'ântâbhâsas tadâ bhavet || 52 ||
evam eva jagat sarva.m dagdha.m dhyâtvâ vikalpata.h | ananyacetasa.h pu.msa.h pumbhâva.h paramo bhavet || 53 ||
svadehe jagato vâpi sûk.smasûk.smatarâ.ni ca | tattvâni yâni nilaya.m dhyâtvânte vyajyate parâ || 54 ||
pinâ.m ca durbalâ.m s'akti.m dhyâtvâ dvâdas'agocare | pravis'ya h.rdaye dhyâyan mukta.h svâtantryam âpnuyât || 55 ||
bhuvanâdhvâdirûpe.na cintayet kramas'o 'khilam | sthûlasûk.smaparasthityâ yâvad ante manolaya.h || 56 ||
asya sarvasya vis'vasya paryante.su samantata.h | adhvaprakriyayâ tattva.m s'aiva.m dhyatvâ mahodaya.h || 57 ||
vis'vam etan mahâdevi s'ûnyabhûta.m vicintayet | tatraiva ca mano lîna.m tatas tallayabhâjanam || 58 ||
ghatâdibhâjane d.r.s.tim bhittis tyaktvâ vinik.sipet | tallaya.m tatk.sa.nâd gatvâ tallayât tanmayo bhavet || 59 ||
nirv.rk.sagiribhittyâdides'e d.r.s.ti.m vinik.sipet | vilîne mânase bhâve v.rttik.si.na.h prajâyate || 60 ||
ubhayor bhâvayor jñâne dhyâtvâ madhya.m samâs'rayet | yugapac ca dvaya.m tyaktvâ madhye tattvam prakâs'ate || 61 ||
bhâve tyakte niruddhâ cin naiva bhâvântara.m vrajet | tadâ tanmadhyabhâvena vikasatyati bhâvanâ || 62 ||
sarva.m deha.m cinmaya.m hi jagad vâ paribhâvayet | yugapan nirvikalpena manasâ paramodaya.h || 63 ||
vâyudvayasya sa.mgha.t.tâd antar vâ bahir antata.h | yogî samatvavijñânasamudgamanabhâjanam || 64 ||
sarva.m jagat svadeha.m vâ svânandabharita.m smaret | yugapat svâm.rtenaiva parânandamayo bhavet || 65 ||
kuhanena prayoge.na sadya eva m.rgek.sa.ne | samudeti mahânando yena tattva.m prakâs'ate || 66 ||
sarvasrotonibandhena prâ.nas'aktyordhvayâ s'anai.h | pipîlaspars'avelâyâm prathate parama.m sukham || 67 ||
vahner vi.sasya madhye tu citta.m sukhamaya.m k.sipet | kevala.m vâyupûr.na.m vâ smarânandena yujyate || 68 ||
s'aktisa.mgamasa.mk.subdhas'aktyâves'âvasânikam | yat sukham brahmatattvasya tat sukha.m svâkyam ucyate || 69 ||
lehanâmanthanâko.tai.h strîsukhasya bharât sm.rte.h | s'aktyabhâve 'pi deves'i bhaved ânandasamplava.h || 70 ||
ânande mahati prâpte d.r.s.te vâ bândhave cirât | ânandam udgata.m dhyâtvâ tallayas tanmanâ bhavet || 71 ||
jagdhipânak.rtollâsarasânandavij.rmbha.nât | bhâvayed bharitâvasthâ.m mahânandas tato bhavet || 72 ||
gitâdivi.sayâsvâdâsamasaukhyaikatâtmana.h | yoginas tanmayatvena manorû.dhes tadâtmatâ || 73 ||
yatra yatra manas tu.s.tir manas tatraiva dhârayet | tatra tatra parânandasvârûpa.m sampravartate || 74 ||
anâgatâyâ.m nidrâyâm pra.na.s.te bâhyagocare | sâvasthâ manasâ gamyâ parâ devî prakâs'ate || 75 ||
tejasâ sûryadîpâder âkâs'e s'abalîk.rte | d.r.s.tir nives'yâ tatraiva svâtmarûpam prakâs'ate || 76 ||
karan.ki.nyâ krodhanayâ bhairavyâ lelihânayâ | khecaryâ d.r.s.tikâle ca parâvâpti.h prakâs'ate || 77 ||
m.rdvâsane sphijaikena hastapâdau nirâs'rayam | nidhâya tatprasan.gena parâ pûr.nâ matir bhavet || 78 ||
upavis'yâsane samyag bâhû k.rtvârdhakuñcitau | kak.savyomni mana.h kurvan s'amam âyâti tallayât || 79 ||
sthûlarûpasya bhâvasya stabdhâ.m d.r.s.ti.m nipâtya ca | acire.na nirâdhâra.m mana.h k.rtvâ s'iva.m vrajet || 80 ||
madhyajihve sphâritâsye madhye nik.sipya cetanâm | hoccâra.m manasâ kurva.ms tata.h s'ânte pralîyate || 81 ||
âsane s'ayane sthitvâ nirâdhâra.m vibhâvayan | svadeha.m manasi k.si.ne k.sa.nât k.sî.nâs'ayo bhavet || 82 ||
calâsane sthitasyâtha s'anair vâ dehacâlanât | pras'ânte mânase bhâve devi divyaugham âpnuyât || 83 ||
âkâs'a.m vimalam pas'yan k.rtvâ d.r.s.ti.m nirantarâm | stabdhâtmâ tatk.sa.nâd devi bhairava.m vapur âpnuyât || 84 ||
lîna.m mûrdhni viyat sarvam bhairavatvena bhâvayet | tat sarvam bhairavâkâratejastattva.m samâvis'et || 85 ||
kiñcij jñâta.m dvaitadâyi bâhyâlokas tama.h puna.h | vis'vâdi bhairava.m rûpa.m jñâtvânantaprakâs'abh.rt || 86 ||
evam eva durnis'âyâ.m k.r.s.napak.sâgame ciram | taimiram bhâvayan rûpam bhairava.m rûpam e.syati || 87 ||
evam eva nimîlyâdau netre k.r.s.nâbham agrata.h | prasârya bhairava.m rûpam bhâvaya.ms tanmayo bhavet || 88 ||
yasya kasyendriyasyâpi vyâghâtâc ca nirodhata.h | pravi.s.tasyâdvaye s'ûnye tatraivâtmâ prakâs'ate || 89 ||
abindum avisarga.m ca akâra.m japato mahân | udeti devi sahasâ jñânaugha.h parames'vara.h || 90 ||
var.nasya savisargasya visargânta.m citi.m kuru | nirâdhâre.na cittena sp.rs'ed brahma sanâtanam || 91 ||
vyomâkâra.m svam âtmâna.m dhyâyed digbhir anâv.rtam | nirâs'rayâ citi.h s'akti.h svarûpa.m dars'ayet tadâ || 92 ||
ki.mcid an.ga.m vibhidyâdau tîk.s.nasûcyâdinâ tata.h | tatraiva cetanâ.m yuktvâ bhairave nirmalâ gati.h || 93 ||
cittâdyanta.hk.rtir nâsti mamântar bhâvayed iti | vikalpânâm abhâvena vikalpair ujjhito bhavet || 94 ||
mâyâ vimohinî nâma kalâyâ.h kalana.m sthitam | ityâdidharma.m tattvânâ.m kalayan na p.rthag bhavet || 95 ||
jhagitîcchâ.m samutpannâm avalokya s'ama.m nayet | yata eva samudbhûtâ tatas tatraiva lîyate || 96 ||
yadâ mamecchâ notpannâ jñâna.m vâ kas tadâsmi vai | tattvato ’ha.m tathâbhûtas tallînas tanmanâ bhavet || 97 ||
icchâyâm athavâ jñâne jâte citta.m nives'ayet | âtmabuddhyânanyacetâs tatas tattvârthadars'anam || 98 ||
nirnimittam bhavej jñâna.m nirâdhâram bhramâtmakam | tattvata.h kasyacin naitad evambhâvî s'iva.h priye || 99 ||
ciddharmâ sarvadehe.su vis'e.so nâsti kutracit | atas' ca tanmaya.m sarvam bhâvayan bhavajij jana.h || 100 ||
kâmakrodhalobhamohamadamâtsaryagocare | buddhi.m nistimitâ.m k.rtvâ tat tattvam avas'i.syate || 101 ||
indrajâlamaya.m vis'va.m vyasta.m vâ citrakarmavat | bhramad vâ dhyâyata.h sarvam pas'yatas' ca sukhodgama.h || 102 ||
na citta.m nik.siped du.hkhe na sukhe vâ parik.sipet | bhairavi jñâyatâ.m madhye ki.m tattvam avas'i.syate || 103 ||
vihâya nijadehastha.m sarvatrâsmîti bhâvayan | d.r.dhena manasâ d.r.s.tyâ nânyek.si.nyâ sukhî bhavet || 104 ||
gha.tâdau yac ca vijñânam icchâdya.m vâ mamântare | naiva sarvagata.m jâtam bhâvayan iti sarvaga.h || 105 ||
grâhyagrâhakasa.mvitti.h sâmânyâ sarvadehinâm | yoginâ.m tu vis'e.so ’sti sambandhe sâvadhânatâ || 106 ||
svavad anyas'arîre ’pi sa.mvittim anubhâvayet | apek.sâ.m svas'arîrasya tyaktvâ vyâpî dinair bhavet || 107 ||
nirâdhâra.m mana.h k.rtvâ vikalpân na vikalpayet | tadâtmaparamâtmatve bhairavo m.rgalocane || 108 ||
sarvajña.h sarvakartâ ca vyâpaka.h parames'vara.h | sa evâha.m s'aivadharmâ iti dâr.dhyâc chivo bhavet || 109 ||
jalasyevormayo vahner jvâlâbhan.gya.h prabhâ rave.h | mamaiva bhairavasyaitâ vis'vabhan.gyo vibheditâ.h || 110 ||
bhrântvâ bhrântvâ s'arîre.na tvaritam bhuvi pâtanât | k.sobhas'aktivirâme.na parâ sa.mjâyate das'â || 111 ||
âdhâre.sv athavâ 's'aktyâ 'jñânâc cittalayena vâ | jâtas'aktisamâves'ak.sobhânte bhairava.m vapu.h || 112 ||
sampradâyam imam devi s'.r.nu samyag vadâmy aham | kaivalya.m jâyate sadyo netrayo.h stabdhamâtrayo.h || 113 ||
sa.mkoca.m kar.nayo.h k.rtvâ hy adhodvâre tathaiva ca | anackam ahala.m dhyâyan vis'ed brahma sanâtanam || 114 ||
kûpâdike mahâgarte sthitvopari nirîk.sa.nât | avikalpamate.h samyak sadyas cittalaya.h sphu.tam || 115 ||
yatra yatra mano yâti bâhye vâbhyantare 'pi vâ | tatra tatra s'ivâvâsthâ vyâpakatvât kva yâsyati || 116 ||
yatra yatrâk.samârge.na caitanya.m vyajyate vibho.h | tasya tanmâtradharmitvâc cillayâd bharitâtmatâ || 117 ||
k.sutâdyante bhaye s'oke gahvare vâ ra.nâd drute | kutûhalek.sudhâdyante brahmasattâmayî das'â || 118 ||
vastu.su smaryamâ.ne.su d.r.s.te des'e manas tyajet | svas'arîra.m nirâdhâra.m k.rtvâ prasarati prabhu.h || 119 ||
kvacid vastuni vinyasya s'anair d.r.s.ti.m nivartayet | taj jñâna.m cittasahita.m devi s'ûnyâlâyo bhavet ||120 ||
bhaktyudrekâd viraktasya yâd.rs'î jâyate mati.h | sâ s'akti.h s'ân.karî nityam bhavayet tâ.m tata.h s'iva.h || 121 ||
vastvantare vedyamâne sarvavastu.su s'ûnyatâ | tâm eva manasâ dhyâtvâ vidito 'pi pras'âmyati || 122 ||
ki.mcijjñair yâ sm.rtâ s'uddhi.h sâ s'uddhi.h s'ambhudars'ane | na s'ucir hy as'ucis tasmân nirvikalpa.h sukhî bhavet || 123 ||
sarvatra bhairavo bhâva.h sâmânye.sv api gocara.h | na ca tadvyatirekte.na paro 'stîty advayâ gati.h || 124 ||
sama.h s'atrau ca mitre ca samo mânâvamânayo.h || brahma.na.h paripûr.natvât iti jñâtvâ sukhî bhavet || 125 ||
na dve.sam bhâvayet kvâpi na râgam bhâvayet kvacit | râgadve.savinirmuktau madhye brahma prasarpati || 126 ||
yad avedya.m yad agrâhya.m yac chûnya.m yad abhâvagam | tat sarvam bhairavam bhâvya.m tadante bodhasambhava.h || 127 ||
nitye nirâs'raye s'ûnye vyâpake kalanojjhite | bâhyâkâs'e mana.h k.rtvâ nirâkâs'a.m samâvis'et || 128 ||
yatra yatra mano yâti tat tat tenaiva tatk.sa.nam | parityajyânavasthityâ nistaran.gas tato bhavet || 129 ||
bhayâ sarva.m ravayati sarvado vyâpako 'khile | iti bhairavas'abdasya santatoccâra.nâc chiva.h || 130 ||
aha.m mamedam ityâdi pratipattiprasan.gata.h | nirâdhâre mano yâti taddhyânaprera.nâc chamî || 131 ||
nityo vibhur nirâdhâro vyâpakas' câkhilâdhipa.h | s'abdân pratik.sa.na.m dhyâyan k.rtârtho 'rthânurûpata.h || 132 ||
atattvam indrajâlâbham ida.m sarvam avasthitam | ki.m tattvam indrajâlasya iti dâr.dhyâc chama.m vrajet || 133 ||
âtmano nirvikârasya kva jñâna.m kva ca vâ kriyâ | jñânâyattâ bahirbhâvâ ata.h s'ûnyam ida.m jagat || 134 ||
na me bandho na mok.so me bhîtasyaitâ vibhî.sikâ.h | pratibimbam idam buddher jale.sv iva vivasvata.h || 135 ||
indriyadvâraka.m sarva.m sukhadu.hkhâdisa.mgamam | itîndriyâ.ni sa.mtyajya svastha.h svâtmani vartate || 136 ||
jñânaprakâs'aka.m sarva.m sarve.nâtmâ prakâs'aka.h | ekam ekasvabhâvatvât jñâna.m jñeya.m vibhâvyate || 137 ||
mânasa.m cetanâ s'aktir âtmâ ceti catu.s.tayam | yadâ priye parik.sî.na.m tadâ tad bhairava.m vapu.h || 138 ||
nistaran.gopades'ânâ.m s'atam ukta.m samâsata.h | dvâdas'âbhyadhika.m devi yaj jñâtvâ jñânavij jana.h || 139 ||
atra caikatame yukto jâyate bhairava.h svayam | vâcâ karoti karmâ.ni s'âpânugrahakâraka.h || 140 ||
ajarâmaratâm eti so '.nimâdigu.nânvita.h | yoginînâm priyo devi sarvamelâpakâdhipa.h || 141 ||
jîvann api vimukto 'sau kurvann api na lipyate |
s'rî devî uvâca |
ida.m yadi vapur deva parâyâs' ca mahes'vara || 142 ||
evamuktavyavasthâyâ.m japyate ko japas' ca ka.h | dhyâyate ko mahânâtha pûjyate kas' ca t.rpyati || 143 ||
hûyate kasya vâ homo yâga.h kasya ca ki.m katham |
s'rî bhairava uvâca |
e.sâtra prakriyâ bâhyâ sthûle.sv eva m.rgek.sa.ne || 144 ||
bhûyo bhûya.h pare bhâve bhâvanâ bhâvyate hi yâ | japa.h so 'tra svaya.m nâdo mantrâtmâ japya îd.rs'a.h || 145 ||
dhyâna.m hi nis'calâ buddhir nirâkârâ nirâs'rayâ | na tu dhyâna.m s'arîrâk.simukhahastâdikalpanâ || 146 ||
pûjâ nâma na pu.spâdyair yâ mati.h kriyate d.r.dhâ | nirvikalpe mahâvyomni sâ pûjâ hy âdarâl laya.h || 147 ||
atraikatamayuktisthe yotpadyeta dinâd dinam | bharitâkâratâ sâtra t.rptir atyantapûr.natâ || 148 ||
mahâs'ûnyâlaye vahnau bhûtâk.savi.sayâdikam | hûyate manasâ sârdha.m sa homas' cetanâsrucâ || 149 ||
yâgo 'tra parames'âni tu.s.tir ânandalak.sa.nâ | k.sapa.nât sarvapâpânâ.m trâ.nât sarvasya pârvati || 150 ||
rudras'aktisamâves'as tat k.setram bhâvanâ parâ | anyathâ tasya tattvasya kâ pûjâ kâs' ca t.rpyati || 151 ||
svatantrânandacinmâtrasâra.h svâtmâ hi sarvata.h | âves'ana.m tatsvarûpe svâtmana.h snânam îritam || 152 ||
yair eva pûjyate dravyais tarpyate vâ parâpara.h | yas' caiva pûjaka.h sarva.h sa evaika.h kva pûjanam || 153 ||
vrajet prâ.no vis'ej jîva icchayâ ku.tilâk.rti.h | dîrghâtmâ sâ mahâdevî parak.setram parâparâ || 154 ||
asyâm anucaran ti.s.than mahânandamaye 'dhvare | tayâ devyâ samâvi.s.ta.h param bhairavam âpnuyât || 155 ||
.sa.ts'atâni divâ râtrau sahasrâ.nyekavi.ms'ati.h | japo devyâ.h samuddi.s.ta.h sulabho durlabho ja.dai.h || 156 ||
ity etat kathita.m devi paramâm.rtam uttamam | etac ca naiva kasyâpi prakâs'ya.m tu kadâcana || 157 ||
paras'i.sye khale krûre abhakte gurupâdayo.h | nirvikalpamatînâ.m tu vîrâ.nâm unnatâtmanâm || 158 ||
bhaktânâ.m guruvargasya dâtavya.m nirvis'an.kayâ | grâmo râjyam pura.m des'a.h putradâraku.tumbakam || 159 ||
sarvam etat parityajya grâhyam etan m.rgek.sa.ne | kim ebhir asthirair devi sthiram param ida.m dhanam | prâ.nâ api pradâtavyâ na deya.m paramâm.rtam || 160 ||
s'rî devî uvâca |
devadeva mâhadeva parit.rptâsmi s'an.kara | rudrayâmalatantrasya sâram adyâvadhâritam || 161 ||
sarvas'aktiprabhedânâ.m h.rdaya.m jñâtam adya ca | ity uktvânanditâ devi ka.n.the lagnâ s'ivasya tu || 162 ||