आनन्दकन्द 1.7

विकिपुस्तकानि तः
Jump to navigation Jump to search
पद्मरागादिरत्नोत्पत्तिः

पुरा कैलासशिखरे गह्वरेऽद्रिसुतेश्वरौ ।
चिरमास्तां क्रीडमानौ जिगूषू तौ परस्परम् ।। आक-१,७.१ ।।

तदा रेतः सूतरूपप्रवाहोऽभूत्तयोर्महान् ।
तत्प्रवाहप्रभावेन वेधिता दृषदोऽभवन् ।। आक-१,७.२ ।।

पद्मरागादिमणयो लोहा हेमादयस्तथा ।
गन्धकाद्याश्च पाषाणा दिव्या ओषधयो लताः ।। आक-१,७.३ ।।

नानावर्णा बहुविधा नानासिद्धिप्रदायकाः ।
पूर्वोक्तानां समस्तानां वज्रं श्रेष्ठतमं महत् ।। आक-१,७.४ ।।

तज्जातिलक्षणं देवि संस्कारं भजनं फलम् ।
क्रमाद्वक्ष्यामि ते देवि सावधानं शृणु प्रिये ।। आक-१,७.५ ।।

वज्रलक्षणं वज्रभेदांश्च

द्विजन्मानश्च राजन्या ऊरव्या वृषलाः क्रमात् ।
शुभ्रशोणहरिद्राभाः काला नानाविधास्तथा ।। आक-१,७.६ ।।

स्त्रीपुंनपुंसकाश्चैव ज्ञातव्यास्ते क्रमात्प्रिये ।
शुक्लाः फलकसम्पूर्णा ज्योतिष्मन्तो महत्तराः ।। आक-१,७.७ ।।

पुमांसस्ते तु विज्ञेया रेखाबीजविवर्जिताः ।
बलाढ्याः सत्वसहिता लोहक्रमणहेतवः ।। आक-१,७.८ ।।

रसबन्धकराः क्षिप्रं सर्वेषां सिद्धिदायकाः ।
रसायनकराः स्थूला ह्यष्टसिद्धिप्रदायकाः ।। आक-१,७.९ ।।

षट्कोणबीजरेखाभिरुज्ज्वलास्ताः स्त्रियः स्मृताः ।
देहज्योतिःप्रजनना भोगकान्तिसुखप्रदाः ।। आक-१,७.१० ।।

दीर्घास्त्र्यस्राश्च तनवो निबोद्धव्या नपुंसकाः ।
क्षीणसत्वाः स्वल्पवीर्याः क्रामकाः सुरनायिके ।। आक-१,७.११ ।।

क्लीबा नपुंसके स्त्रीणां स्त्रियः सर्वहिता नराः ।
जात्यानुरूपाश्चोत्साहं यथा सत्वं तथा गुणम् ।। आक-१,७.१२ ।।

यथा कान्तिस्तथा शीलं कुर्वन्त्येवं द्विजातयः ।
वलीपलितरोगघ्नाः क्षत्रिया मृत्युहारिणः ।। आक-१,७.१३ ।।

देहस्थैर्यकरा वैश्या लोहानां वेधकारिणः ।
वयःस्तंभकराः शूद्रा नानामयविनाशनाः ।। आक-१,७.१४ ।।

वज्रसंस्कारः

वज्रसंस्कारमधुना कथयामि शृणु प्रिये ।
श्यामा शमी मेघनादा वर्षाभूधूर्तकोद्रवाः ।। आक-१,७.१५ ।।

मेषशृङ्ग्याखुकर्णी च कुलुत्थं चाम्लवेतसः ।
मदनागस्त्यनिर्गुण्डी चैतेषां स्वरसैर्युते ।। आक-१,७.१६ ।।

डोलायन्त्रे पाचयेच्च व्याघ्रीकन्दगतं दिनम् ।
उद्धृत्य माहिषशकृल्लिप्तं कारीषवह्निना ।। आक-१,७.१७ ।।

दहेद्रात्रौ चतुर्यामं रात्र्यन्ते परिषेचयेत् ।
हयमूत्रस्नुहीक्षीरकुलत्थकरसैस्तथा ।। आक-१,७.१८ ।।

पाचयेद्दाहयेदेवं सेचयेत्सप्तवारकम् ।
एवं द्विजातिजातीयाः शोधिताः स्युश्च सिद्धिदाः ।। आक-१,७.१९ ।।

वज्ररसायनम्

रसायनार्हं वक्ष्यामि वज्रभस्म सुरेश्वरि ।
वैक्रान्तताप्यगन्धाश्मशिलामाक्षिकतालकम् ।। आक-१,७.२० ।।

कान्तास्यटङ्कणक्षारकुलीरास्थीनि पेषयेत् ।
स्तन्येन गोलके क्षिप्त्वा मूषायां निक्षिपेत् ततः ।। आक-१,७.२१ ।।

धमेद्दृढतरं पूर्वं पश्चाद्गजपुटे पचेत् ।
तदेव वज्रमादाय तस्मिन्षोडशमात्रके ।। आक-१,७.२२ ।।

एकांशं पारदं तस्मिन् पक्वबीजेन जारितम् ।
स्तन्येन मर्दयेत्तौ द्वौ पुनर् गजपुटे पचेत् ।। आक-१,७.२३ ।।

एवं तत्षोडशपुटाद्बीजजीर्णरसान्वितम् ।
दृढं कुर्वीत तद्वज्रं भवेद्भस्म रसायनम् ।। आक-१,७.२४ ।।

शृणु रुद्राणि वक्ष्यामि दिव्यं वज्ररसायनम् ।
पूर्वोक्तवत्प्रकुर्वीत देहशुद्ध्यादिकं विधिम् ।। आक-१,७.२५ ।।

शुभर्क्षे सुमुहूर्ते च चन्द्रताराबलान्विते ।
शिवाग्निगुरुगोविप्रभिषजः पूजयेत्पुरा ।। आक-१,७.२६ ।।

ततः सेवेत तद्भस्म यवमात्रं वरानने ।
कान्ताभ्रसत्त्वं सौवर्णभस्म गुञ्जैकमात्रकम् ।। आक-१,७.२७ ।।

त्रिफलामधुसर्पिर्भिः प्रातः शुद्धवपुर् लिहेत् ।
एवं षोडशमासान्तम् एकद्वित्रिचतुष्टयम् ।। आक-१,७.२८ ।।

प्रतिमासं वर्धयित्वा यावद्यावकषोडशम् ।
कान्तादिभस्मत्रितयं गुञ्जावृद्धिक्रमे तथा ।। आक-१,७.२९ ।।

द्विनिष्कं त्रिफलाचूर्णं सर्पिर्मधु यथासुखम् ।
पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं प्रकुर्यान्मम वल्लभे ।। आक-१,७.३० ।।

सेवितं पलमात्रं तु वज्रभस्म दिनं क्रमात् ।
वलीपलितरोगघ्नं शतायुष्यं ददाति च ।। आक-१,७.३१ ।।

द्विपलं च सहस्रायुर् अयुतं त्रिपलं तथा ।
चतुष्पलं लक्षमायुर् दशलक्षं च पञ्चमम् ।। आक-१,७.३२ ।।

कोट्यायुष्यं षट्पलं च सुरेन्द्रायुश्च सप्तमम् ।
ब्रह्मायुष्यं चाष्टपलं विष्णुत्वं नवमं पलम् ।। आक-१,७.३३ ।।

रुद्रत्वं दशमं देवि ईश्वरत्वं ततः परम् ।
सदाशिवत्वं द्वादश्यां वज्रभस्म ददात्यलम् ।। आक-१,७.३४ ।।

सर्वज्ञत्वं सर्वगत्वं स्वेच्छाविहरणं तथा ।

वज्रौदनम्

वज्रौदनं प्रवक्ष्यामि रसायनहितं परम् ।। आक-१,७.३५ ।।

पूर्ववच्छोधिते वज्रे मृदुकर्म समारभेत् ।
मातृवाहकमध्यस्थं तित्तिरीमांसवेष्टितम् ।। आक-१,७.३६ ।।

तीक्ष्णकान्ताननरसैः पुनस् तत् परिवेष्टयेत् ।
कुलत्थत्रिफलानीरकोद्रवेषु पृथक्पृथक् ।। आक-१,७.३७ ।।

त्रिदिनं पाचयेद् एवं तद्वज्रं वेष्टयेद्दलैः ।
त्रिवर्षारूढताम्बुल्यास् तथा कार्पासकस्य वा ।। आक-१,७.३८ ।।

चेष्टितं जानुमध्यस्थं वज्रं यामद्वयान्मृदु ।
वज्रौदनम् इदं प्रोक्तं वज्रद्रुतिर् अथोच्यते ।। आक-१,७.३९ ।।

वज्रद्रुतिः

त्रिक्षारं चणकाम्लं च रामठं चाम्लवेतसम् ।
ज्वालामुखी चेक्षुरकं स्थलकुम्भीरसेन च ।। आक-१,७.४० ।।

पिष्ट्वा स्नुह्यर्कयोः क्षीरैस् तद्गोले मृदु हीरकम् ।
निक्षिपेत्तच्च जम्बीरे दोलायन्त्रे त्र्यहं पचेत् ।। आक-१,७.४१ ।।

एवं कृते हीरकस्य द्रुतिर् भवति सूतवत् ।

अन्यद्रुत्यतिदेशः

पद्मरागादिरत्नानां द्रुतिर् एवं कृते भवेत् ।। आक-१,७.४२ ।।

अभ्रकादिमपाषाणा द्रवन्त्येवं कृते ध्रुवम् ।
द्रवन्ति रसरत्नानि मौक्तिकं चाम्लवेतसम् ।। आक-१,७.४३ ।।

सप्ताहं भावयेद् घर्मे क्षिपेज्जम्बीरके ततः ।
धान्यराशौ त्रिसप्ताहं पुटपाके द्रवत्यलम् ।। आक-१,७.४४ ।।

वज्रभस्मगुणाः

वज्रभस्म यथा तद्वद् द्रुतिमार्दवयोरपि ।
भवेद् भस्म वरारोहे जरादारिद्र्यमृत्युजित् ।। आक-१,७.४५ ।।

रसायने भवेत्सौख्यं भस्म द्रुतिमृदूद्भवम् ।
रसायने तु स्त्रीपुंसौ क्रामणे तु नपुंसकः ।। आक-१,७.४६ ।।

षड्रसं हिमवीर्यं च सर्वामयविनाशनम् ।
सर्वदोषप्रशमनं सर्वसौख्यं रसायनम् ।। आक-१,७.४७ ।।

विद्युत्प्रभां देहदार्ढ्यं स्वच्छं स्निग्धं च लेखनम् ।
सौन्दर्यं बलमायुष्यं ग्रहालक्ष्मीविनाशनम् ।। आक-१,७.४८ ।।

शुद्धिर्मृदुद्रुतीभस्म वैक्रान्तस्य तु वज्रवत् ।

स्वर्णं तद्भेदाः

अथ वक्ष्ये श्रेष्ठतमं शृणु हेमरसायनम् ।। आक-१,७.४९ ।।

हेमोत्पत्तिः पुरा प्रोक्ता तथापि त्रिविधा भवेत् ।
रसवेधाद् भवेच्चैकम् इतरत्क्षेत्रसम्भवम् ।। आक-१,७.५० ।।

लोहसङ्करजं चान्यच्छ्रेष्ठमध्यकनीयसः ।
क्रमेण पीतरक्ते च पीतरक्तं च वर्णतः ।। आक-१,७.५१ ।।

निकर्षछेददाहेषु कुङ्कुमश्वेतशोणितम् ।

स्वर्णशुद्धिः

दिव्यम् एवंविधं स्वर्णं पट्टकं कणशः कृतम् ।। आक-१,७.५२ ।।

हलिनीकञ्चुकीकन्दस्नुह्यर्काग्निकरञ्जकम् ।
धूर्तगुञ्जेङ्गुदीचीरमूलतालाश्वगन्धिकाः ।। आक-१,७.५३ ।।

पिष्ट्वेन्द्रवारुणी चैषा मूलानि मथितेन वै ।
लेपयेत्स्वर्णपट्टानि तापयेज्जातवेदसि ।। आक-१,७.५४ ।।

मूत्रे मथिते तैले कुलुत्थाम्भसि काञ्जिके ।
जम्बीरार्कपयोमध्ये प्रत्येकं सप्तधा क्षिपेत् ।। आक-१,७.५५ ।।

लेपयेत्तापयेत्सिञ्च्याद्भूयो भूयोऽपि सप्तधा ।
वल्मीकमृद्धूमसारम् इष्टकापटुगैरिकम् ।। आक-१,७.५६ ।।

पिष्ट्वा जम्बीरनीरेण लिप्त्वा पत्रं पुटीकृतम् ।
चतुर्वर्णाभ्रकं ताप्यं दरदं तालकं शिलाम् ।। आक-१,७.५७ ।।

कान्तकङ्कुष्ठरसकविमलासूतभूलताः ।
पिष्ट्वाम्लेन वटीः कुर्यान्निष्कमात्राः सुरेश्वरि ।। आक-१,७.५८ ।।

पलादूनं न कर्तव्यम् अधिकं च चतुष्पलात् ।
पुटितं हेम शुल्बं च द्रावयेच्च समीकृतम् ।। आक-१,७.५९ ।।

तन्मध्ये तद्द्रवीभूते चैकैकां वटिकां क्षिपेत् ।
स्वर्णाद् दशगुणा वाह्या वटिकाः शोषिताः क्रमात् ।। आक-१,७.६० ।।

यावच्छेषं भवेत् स्वर्णं तावद् एवं धमेच्छनैः ।
शुद्धं तज्जायते दिव्यं जरामरणरोगहृत् ।। आक-१,७.६१ ।।

स्वर्णभस्म

चिञ्चापत्रनिभं स्वर्णं पत्रं शुद्धं च पारदम् ।
एकान्तं मर्दयेद् अम्लैस् तत्पिष्टिम् अपि लेपयेत् ।। आक-१,७.६२ ।।

समगन्धकताप्याभ्यां पिष्टिं मूषागतां धमेत् ।
षोडशांशं सूतभस्म हेमचूर्णे विनिक्षिपेत् ।। आक-१,७.६३ ।।

अम्लेन मर्दयेद् गाढं पचेत् तद्भूधरे पुटे ।
एवं षोडशपर्यन्तं रसं प्रतिपुटं क्षिपेत् ।। आक-१,७.६४ ।।

निरुत्थं हेमभस्मेदं जायते सर्वसिद्धिदम् ।

हेमरसायनम्

विरेकवमनाद्यैश्च शुद्धदेहः शुभे दिने ।। आक-१,७.६५ ।।

अर्चयेदीशविप्राग्निगुरुवैद्यपुरःसरान् ।
सेवेत शुद्धहृदयो दिव्यं हेमरसायनम् ।। आक-१,७.६६ ।।

कान्ताभ्रयोः सत्त्वभस्म चैकगुञ्जाप्रमाणकम् ।
माषोन्मितं हेमभस्म वरामध्वाज्ययुग्लिहेत् ।। आक-१,७.६७ ।।

पूर्वोक्तवद् वज्रमासषोडशिकावधि ।
पूर्वोक्तवद् विधिं त्याज्यं प्रकुर्वीत रसायनी ।। आक-१,७.६८ ।।

शृणु चित्रां गिरिसुते सेवां हेमरसायने ।
पलमात्रोपयोगेन सर्वरोगविवर्जितः ।। आक-१,७.६९ ।।

ततो द्विपलयोगेन वलीपलितवर्जितः ।
वाक्सिद्धिर्दिव्यदृष्टिश्च त्रिपलेन भवेत्प्रिये ।। आक-१,७.७० ।।

चतुःपलोपयोगेन विषव्याघ्राहिभीर्न हि ।
तथा पञ्चपलेनैव दिव्यात्मज्ञानिता भवेत् ।। आक-१,७.७१ ।।

देवि षट्पलयोगेन सिद्धसाध्यपदं भवेत् ।
तथा सप्तपलेनापि विद्याधरपदं भवेत् ।। आक-१,७.७२ ।।

तथाष्टपलयोगेन स्वेच्छाविहरणे पटुः ।
पलेन नवमेनापि चाष्टैश्वर्यगुणान्वितः ।। आक-१,७.७३ ।।

तथा दशपलेनापि महेन्द्रत्वम् अवाप्नुयात् ।
एकादशपलैर् देवि ब्रह्मत्वं नात्र संशयः ।। आक-१,७.७४ ।।

द्वादशभिः पलैः कान्ते विष्णुत्वं समुपैति च ।
त्रयोदशपलेनापि रौद्रं पदम् अवाप्नुयात् ।। आक-१,७.७५ ।।

तथा चतुर्दशपलैर् ऐश्वरं लभते पदम् ।
पलैः पञ्चदशैर् एति सदाशिवपदं परम् ।। आक-१,७.७६ ।।

तथा स्यात् षोडशपलैः सच्चिदानन्दविग्रहः ।
सर्वज्ञः सर्वकर्ता च हर्ता गोप्ता स सर्वगः ।। आक-१,७.७७ ।।

हेमद्रुतिः

हेमद्रुतिं प्रवक्ष्यामि शृणु संप्रति पार्वति ।
फलपांशुर् देवदाल्याः शक्रगोपोऽश्वलालिका ।। आक-१,७.७८ ।।

टङ्कणं जालिनीनीरैर् भावयेद्बहुधा प्रिये ।
द्रावयेत्काञ्चनं तत्र वपेत्सूतसमा द्रुतिः ।। आक-१,७.७९ ।।

इमां द्रुतिं काञ्चनवद् भस्म सेवां च कल्पयेत् ।
स्वादु तिक्तं कषायं च शीतम् उष्णं रसायनम् ।। आक-१,७.८० ।।

हृद्यं कान्तिप्रदं शुद्धं चक्षुष्यं गुरु लेखनम् ।
धृतिस्मृत्यायुरारोग्यनयवाक्सिद्धिदायकम् ।। आक-१,७.८१ ।।

क्षयोन्मादादिरोगाणां नाशनं दोषशान्तिकृत् ।
स्निग्धं रुच्यं दीप्तिं वीर्यकृद्बलवर्धनम् ।। आक-१,७.८२ ।।

कान्तम् तद्भेदा लक्षणञ्च

अथ कान्ते प्रवक्ष्यामि कान्तं कान्तरसायनम् ।
दिव्या औषधयः सन्तु सर्वसिद्धिप्रदायिकाः ।। आक-१,७.८३ ।।

तेभ्यः कान्तं श्रेष्ठतमं वलीरुक्पलितापहम् ।
कल्पान्ते ताण्डवं शंभुः शर्वाणीसहितः स्वयम् ।। आक-१,७.८४ ।।

उच्चण्डं व्यतनोत्तत्र संजाताः स्वेदबिन्दवः ।
तत्र तत्र गतास्तेऽपि ह्ययस्कान्तत्वमाययुः ।। आक-१,७.८५ ।।

जाङ्गले बहवो जाता देशे साधारणे क्वचित् ।
जलप्रायेऽस्ति वा नास्ति जात्या पञ्चविधाः स्मृताः ।। आक-१,७.८६ ।।

भ्रामकं चुम्बकं देवि कर्षकं द्रावकं तथा ।
रोमकं च तथैकद्वित्रिचतुः सर्वतोमुखाः ।। आक-१,७.८७ ।।

तेषां पञ्चविधानां तु पीतं कृष्णं च शोणितम् ।
मिश्रं पृथक्पृथक्तेषां क्रमात्स्युरधिदेवताः ।। आक-१,७.८८ ।।

ब्रह्मविष्ण्वीशभूतात्ममातृकाः परिकीर्तिताः ।
पीतवर्णं स्पर्शवेधि कृष्णं श्रेष्ठं रसायने ।। आक-१,७.८९ ।।

रसबन्धकरं रक्तं मिश्रं सर्वरुजापहम् ।
रोमकं ग्रहभीतिघ्नं द्रावकं चोत्तमोत्तमम् ।। आक-१,७.९० ।।

उत्तमं मध्यमं नीचं कर्षकं चुम्बकं क्रमात् ।
भ्रामकं लक्षणं वच्मि लोहं तु भ्रामयेत्ततः ।। आक-१,७.९१ ।।

तस्माद्भ्रामकमित्युक्तं चुम्बकं लोहचुम्बकम् ।
कर्षकं कर्षयेल्लोहं द्रावकं द्रावयेद्यतः ।। आक-१,७.९२ ।।

स्फुटनाद्रोमजननं तद्रोमकमुदाहृतम् ।
अत्युत्तमं बहुमुखं चतुःपञ्चास्यमुत्तमम् ।। आक-१,७.९३ ।।

मध्यमं स्याद्द्वित्रिमुखं नीचमेकमुखं भवेत् ।
भ्रामकं चुम्बकं सर्वरोगाणां नाशने हितम् ।। आक-१,७.९४ ।।

कर्षकं द्रावकं श्रेष्ठं रसयोगे रसायने ।
रसद्विपाङ्कुशमिदं कान्तं पञ्चविधं प्रिये ।। आक-१,७.९५ ।।

समीरणातपस्पृष्टं न ग्राह्यं तत्कदाचन ।
हस्तद्वयं समुत्खाय कान्तं ग्राह्यं वरानने ।। आक-१,७.९६ ।।

कान्तसत्त्वपातनम्

आदौ सम्पूज्य दुर्गां च गणेशं भैरवं प्रिये ।
तीव्राग्निना दहेत्कान्तं सेचयेत्त्रिफलाम्बुना ।। आक-१,७.९७ ।।

तत्कान्तं चूर्णयेत्सूक्ष्मं काचसामुद्रटङ्कणैः ।
लाक्षागुग्गुलुगुञ्जाभिर् ऊर्णाज्यमधुसिक्थकैः ।। आक-१,७.९८ ।।

शशास्थिक्षुद्रमीनैश्च भल्लाततिलकल्ककैः ।
सर्जक्षारयवक्षाररालैश् चिरगुलैस् तथा ।। आक-१,७.९९ ।।

न्यङ्कुसैरिभदन्तीनां विषाणैश्च समांशकैः ।
एतत्समांशं तत्कान्तमजाक्षीरेण मर्दयेत् ।। आक-१,७.१०० ।।

मेलयेत् पञ्चमाहिष्यैर् दध्याद्यैर् गोमयान्तकैः ।
श्लक्ष्णं पिष्ट्वा वटीः कुर्यात् कर्षमात्राः सुरेश्वरि ।। आक-१,७.१०१ ।।

कोष्ठीयन्त्रे वङ्कनाले खदिराङ्गारकैर् दृढम् ।
पञ्च पञ्च वटीस्तत्र निक्षिपेच्च शनैः शनैः ।। आक-१,७.१०२ ।।

त्रियाममथनादेव कान्तात्सत्वं पतेच्छुचि ।
तत्सर्वं कणशः कृत्वा काचाद्यैरौषधैः समैः ।। आक-१,७.१०३ ।।

मूषागतं धमेत्तीव्रमेवं धाम्यं त्रिधा प्रिये ।
एवं कृतं तु तत्कान्तसत्वं सत्त्वतमं भवेत् ।। आक-१,७.१०४ ।।

कान्तस्वरूपम्

कान्तलोहस्य पात्रस्थजले तैलस्य बिन्दवः ।
न सर्पन्ति चणास्त्वेताः कृष्णाः स्युर् नात्र संशयः ।। आक-१,७.१०५ ।।

घृष्टहिङ्गोर्न गन्धः स्यात् क्षीरोर्मिः शिखराकृतिः ।
न कदाचिद् भुवि पतेच्छिवा मुञ्चति तिक्तताम् ।। आक-१,७.१०६ ।।

तल्लोहक्षिप्तम् उष्णाम्बु शीतलं भवति क्षणात् ।

लोहशुद्धिः

ऊनं पञ्चपलान्नैव नोर्ध्वं पञ्चदशात् पलात् ।। आक-१,७.१०७ ।।

त्रिफला षोडशपला तच्चतुर्गुणमम्बु च ।
क्वाथयेत् पादशेषं तु तस्मिन्पत्राणि ढालयेत् ।। आक-१,७.१०८ ।।

शशरक्तप्रलिप्तानि शोषयेदातपे पुनः ।
तापितानि पुनस्तक्रतैलसौवीरसर्पींषि ।। आक-१,७.१०९ ।।

क्षौद्रार्कक्षीरजम्बीरकुलत्थकरसेष्वपि ।
लेपनं शोषणं दाहं सेचनं च क्रमात्प्रिये ।। आक-१,७.११० ।।

प्रत्येकं सप्तधा कुर्याद् गिरिदोषं त्यजेदयः ।

लोहसंस्कारमन्त्राः

आदौ मन्त्रस्ततः कर्म कर्तव्यो मन्त्र उच्यते ।। आक-१,७.१११ ।।

उद्भवोद्भवशब्दः स्याच्चतुर्थ्यन्तो ऽमृतात् परः ।
स्वाहान्तः प्रणवश्चादौ मन्त्रोऽयं मर्दने स्थितः ।। आक-१,७.११२ ।।

ओं अमृतोद्भवोद्भवाय स्वाहा ।
रक्षायै लोहनरयोरयमेकोद्भवो मनुः ।
विना स्वाहापदं स्थाने फडन्तं यः समुच्चरेत् ।। आक-१,७.११३ ।।

ओं अमृतोद्भवाय फट् प्रणवोर्ध्वं नमश्चण्डवज्रपाणय इत्यपि ।
ततः परं महायक्षसेनाधिपतये नमः ।। आक-१,७.११४ ।।

द्विरुक्तं सुरुशब्दस्य महाविद्याबलाय च ।
ततः स्वाहेति मन्त्रोऽयं बलिकर्मणि कीर्तितः ।। आक-१,७.११५ ।।

ओं नमश्चण्डवज्रपाणये महायक्षसेनाधिपतये नमः सुरु सुरु महाविद्याबलाय स्वाहा ।

लोहभस्म

एतानि लोहपत्राणि सूक्ष्मं संचूर्णयेत्ततः ।
अयःपात्रे कान्तचूर्णं निक्षिप्य त्रिफलारसैः ।। आक-१,७.११६ ।।

सेचयेत्तदयोदर्व्या चालयन्पाचयेदिति ।
पिण्डीभूतं तदादाय मृत्तिकापटले शुभे ।। आक-१,७.११७ ।।

संपुटे निक्षिपेत्सम्यक् षोडशाङ्गुलगर्तके ।
निधायारण्यकारीषमध्यगं कारिषं दहेत् ।। आक-१,७.११८ ।।

अहोरात्रं प्रकुर्वीत वातातपविवर्जितम् ।
पुनः प्रातः समादाय वराक्वाथेन मर्दयेत् ।। आक-१,७.११९ ।।

स्थालीसंपुटयोरेवं कुर्यात्पाकपुटैः क्रमात् ।
एवं विदध्यात्सप्ताहं तस्मिन्क्षेप्यं च हिङ्गुलम् ।। आक-१,७.१२० ।।

लोहस्य षोडशांशं च नारीस्तन्येन मर्दयेत् ।
स्थाल्यां पाकं संपुटे च पुटं कुर्वीत षोडश ।। आक-१,७.१२१ ।।

निरुत्थं तद्भवेद्भस्म देवि योज्यं रसायने ।

ल्होहभस्मनोऽमृतीकरणम्

यावत्स्यात्त्रिफला तस्माद् भवेद्वारि चतुर्गुणम् ।। आक-१,७.१२२ ।।

अष्टावशेषं क्वाथयेत् क्वाथस्य सदृशं घृतम् ।
घृततुल्यं कान्तभस्म ताम्रपात्रे पचेत्प्रिये ।। आक-१,७.१२३ ।।

लोहदर्व्या प्रचलयन् यावच्छुष्यति तद्रसः ।
तावन्मृद्वग्निना पाच्यं लोहतुल्यां सितां क्षिपेत् ।। आक-१,७.१२४ ।।

अमृतीकरणमित्युक्तं सर्वयोगवहं परम् ।

लोहपाकभेदाः

लोहपाकं प्रवक्ष्यामि तद्भवेत्त्रिविधं प्रिये ।। आक-१,७.१२५ ।।

मृदुमध्यखराः प्रोक्ता जम्बीरसदृशो मृदुः ।
मध्यमः पिण्डसदृशो वालुकासदृशः खरः ।। आक-१,७.१२६ ।।

कान्तलोहरसायनसेवाक्रमः

अथ सेवां प्रवक्ष्यामि कान्तलोहस्य भस्मनः ।
सुमुहूर्ते शुभदिने पूजितेशादिदेवतः ।। आक-१,७.१२७ ।।

सेवेत सिद्धिदं दिव्यं कान्तभस्म रसायनम् ।
शुद्धदेहो विरेकाद्यैरभ्रभस्म पुरा प्रिये ।। आक-१,७.१२८ ।।

मासमेकं तु सेवेत तस्माच्छुद्धवपुर्भवेत् ।
माषमात्रं कान्तभस्म गुञ्जामात्राभ्रभस्म च ।। आक-१,७.१२९ ।।

द्विनिष्कं त्रिफलाचूर्णं मधुसर्पिःसमन्वितम् ।
लिहेत् प्रातर् विशुद्धात्मा स्नानदानादिकर्मभिः ।। आक-१,७.१३० ।।

अनुपेयं ततो लोहाद् गव्यं षष्टिगुणं पयः ।
धारोष्णं तदभावे तु कृत्वा क्षीरं समाम्बुकम् ।। आक-१,७.१३१ ।।

यावत्क्षीणजलं क्वाथ्यं क्षीरं चानुपिबेत्प्रिये ।
तदसात्म्ये वराक्वाथं गुडूच्या वा कषायकम् ।। आक-१,७.१३२ ।।

इत्येकमासं सेवेत क्रमाद्द्वित्रिचतुष्टयम् ।
प्रतिमासं माषगुञ्जावृद्धिः कान्ताभ्रभस्मनोः ।। आक-१,७.१३३ ।।

एवं षोडशमासान्तं वृद्धिः षोडशमात्रकाः ।
पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं कुर्यात्सिद्धिमवाप्नुयात् ।। आक-१,७.१३४ ।।

अस्य वत्सरयोगेन क्षुद्रामयविनाशनम् ।
एतद्द्विवर्षयोगेन महारोगप्रणाशनम् ।। आक-१,७.१३५ ।।

त्रिवर्षात्पलितं हन्ति चतुर्वर्षाद्वलिं हरेत् ।
पञ्चमादपमृत्युघ्नं षष्ठे स्यादायुषः शतम् ।। आक-१,७.१३६ ।।

सप्ताब्दे सूर्यवद्दीप्तिं दशमे सिद्धिमेलनम् ।
वैद्याधरं समाप्नोति वर्षे चैकादशे प्रिये ।। आक-१,७.१३७ ।।

त्रयोदशाब्दे देवत्वम् इन्द्रत्वं च चतुर्दशे ।
तथा पञ्चदशाब्दे च सर्वलोकप्रियो भवेत् ।। आक-१,७.१३८ ।।

षोडशाब्देऽष्टसिद्धिः स्यात्सत्यं सत्यं महेश्वरि ।

कान्तद्रुतिक्रमः

सुवर्णद्रुतिवत्कान्तद्रुतिः स्यात्पूर्ववत्प्रिये ।। आक-१,७.१३९ ।।

कान्तद्रुतिर्भवेद्भस्म कान्तलोहस्य भस्मवत् ।

लोहभेदास्तद्गुणाश्च

किट्टं मुण्डं तथा तीक्ष्णं कान्तं पूर्वोत्तरोत्तरम् ।। आक-१,७.१४० ।।

गुणाढ्याः स्युर् दशशतसहस्रं लक्षकं क्रमात् ।
शताधिको भवेत् कान्तस्त्वौषधानां रसायनम् ।। आक-१,७.१४१ ।।

त्रिदोषशमनं दिव्यं सर्वरोगापहारकम् ।
कान्तिं रुच्यं च चक्षुष्यं हृद्यम् आयुष्यदं शुचि ।। आक-१,७.१४२ ।।

स्थैर्यं दार्ढ्यं च धातूनां बलवच्च रसायनम् ।

अभ्रकोत्पत्तिः तद्भेदा लक्षणञ्च

अथाभ्रकं प्रवक्ष्यामि तदुत्पत्त्यादिकं क्रमात् ।। आक-१,७.१४३ ।।

पुरादिशक्तिर् भवती श्वेतद्वीपे मनोरमे ।
इन्द्राणीकमलावाणीगायत्रीप्रमुखैः सह ।। आक-१,७.१४४ ।।

अरुन्धतीमुखैर् दिव्यमुनिदारैश्च संयुता ।
संचिक्रीडे महामाया चित्सदानन्दरूपिणी ।। आक-१,७.१४५ ।।

आनन्दाश्रुकणाः क्षौमे न्यपतन्बहवो दृशोः ।
तदा ऋतुमती जाता ततः स्वादु सरित्पतेः ।। आक-१,७.१४६ ।।

तीरे त्यक्त्वा च तद्वस्त्रं स्नात्वा कैलासमाययौ ।
वात्यावशेन तद्वस्त्रं क्षीराब्धौ न्यपतत्तदा ।। आक-१,७.१४७ ।।

देवासुरैर् मथ्यमानात् तस्मात् क्षीराम्बुधेस्तदा ।
समभूत् तद्रजोवस्त्रं चतुर्धाभ्रकसंज्ञकम् ।। आक-१,७.१४८ ।।

कृष्णाभ्रकं साञ्जनाभं पीतं देव्यङ्गलेपनात् ।
रक्तं तस्य रजोरूपं क्षौमं श्वेतम् अभूदिति ।। आक-१,७.१४९ ।।

चतुर्विधं तदालोक्य रसबन्धनकारणम् ।
रसायनं रोगहरं सर्वसिद्धिप्रदायकम् ।। आक-१,७.१५० ।।

इत्यूचिरे सुराः सर्वे साक्षादमृतसंमितम् ।
श्वेतं रजतकार्येषु त्रयमन्यत्सुवर्णके ।। आक-१,७.१५१ ।।

सर्वं रसायने योज्यं रक्तपीतसितासितम् ।
श्वेताच्छतगुणं रक्तं रक्तात्पीतं सहस्रकम् ।। आक-१,७.१५२ ।।

पीताल्लक्षगुणं कृष्णं ज्ञेयं लोहे रसायने ।
प्रत्येकं तानि जायन्ते चतुर्धा जातितः क्रमात् ।। आक-१,७.१५३ ।।

पिनाकं दर्दुरं नागं वज्रं चेति चतुर्विधम् ।
वज्रं समाहरेन्मुख्यं त्रीण्यन्यानि विवर्जयेत् ।। आक-१,७.१५४ ।।

पिनाकमग्निनिक्षिप्तं मुञ्चते दलसंचयम् ।
तत्सेवितं मलं बद्ध्वा मारयेद्रोगकारणम् ।। आक-१,७.१५५ ।।

दर्दुरं वह्निनिक्षिप्तं कुरुते भेकनिःस्वनम् ।
तदुत्पादयते रोगमश्मर्याख्यम् असाध्यकम् ।। आक-१,७.१५६ ।।

नागमग्नौ विनिक्षिप्तं फूत्कारं वितनोति यत् ।
तत्सेवया महाकुष्ठं मण्डलाख्यं भवेद्ध्रुवम् ।। आक-१,७.१५७ ।।

ग्राह्यलक्षणम्

एतत्त्रितयसेवाभिर्जायते रोगसंचयः ।
वह्निस्थितं तु वज्राभ्रं विकारान्नाचरेत्क्वचित् ।। आक-१,७.१५८ ।।

तस्माद्वज्राभ्रकं सेव्यं वलीपलितमृत्युजित् ।
राजहस्तात्परं ग्राह्यं खनित्रेन तदाकरात् ।। आक-१,७.१५९ ।।

वज्राभ्र॒॒ परीक्षा॒॒ बद् ॠउअलित्य्

भारयुक्तं पृथुदलं स्निग्धं मोच्यदलं सुखम् ।
काचचन्द्रककिट्टाभं न योज्यं तत्कदाचन ।। आक-१,७.१६० ।।

धान्याभ्रकम्

पूर्वोक्तलक्षणयुतं वज्राभ्रं धमयेद् दृढम् ।
अर्कक्षीरारनाले च गोमूत्रे त्रिफलारसे ।। आक-१,७.१६१ ।।

मेघनादरसे चेत्थं निक्षिपेत्तेषु तत्त्रिधा ।
सम्यग्दलं मोचयित्वा मेघनादाम्लयोर् द्रवैः ।। आक-१,७.१६२ ।।

भावयेद् आतपे तीव्रे श्लक्ष्णं पिष्ट्वाथ वस्त्रके ।
निक्षिप्य धान्यसहितं बद्ध्वा तत्काञ्जिके पुनः ।। आक-१,७.१६३ ।।

कराभ्यां घट्टयेद् गाढं सूक्ष्मं तत्काञ्जिके स्रवेत् ।
तत् कुर्याद् आतपे शुष्कम् एतद् धान्याभ्रकं स्मृतम् ।। आक-१,७.१६४ ।।

अभ्रकसत्वपातनम्

कान्तवत्सत्वपतनमभ्रकस्य भवेत्प्रिये ।
हेम रूप्यं माक्षिकं च वैक्रान्तं मधु टङ्कणम् ।। आक-१,७.१६५ ।।

गुञ्जा गुडं घृतं भल्लम् एकैकं दशनिष्ककम् ।
पिष्ट्वार्कपयसा कार्या वटिकाः कर्षमात्रकाः ।। आक-१,७.१६६ ।।

शतनिष्के ऽभ्रसत्वे ऽस्मिन् विद्रुते वटिकाः क्षिपेत् ।
एकैकघटिकामात्रं वट्यः क्षेप्याः शनैः शनैः ।। आक-१,७.१६७ ।।

यावत् तत् सत्त्वशेषं स्यात् तावद् धाम्यम् अतन्द्रितैः ।
इदम् अभ्रकसत्त्वं तु देवयोग्यं रसायनम् ।। आक-१,७.१६८ ।।

अभ्रकसत्वभस्म

चूर्णीकृत्याभ्रसत्त्वं तन्मेघनादः पुनर्नवा ।
सूरणोऽर्कदलं मुस्ता जम्बीरस्तालमूलिका ।। आक-१,७.१६९ ।।

त्रिफला वज्रवल्ली च शाङ्गेरी मरिचं तथा ।
अम्लवर्गो वटजटा कार्पासमुनिशिग्रुकम् ।। आक-१,७.१७० ।।

एकवीरा कोकिलाक्षी सर्पाक्षी तुलसी वचा ।
पेटारी वाकुची कन्या चैकैकस्य रसैः पृथक् ।। आक-१,७.१७१ ।।

मर्दनं घर्मपाकं च स्थालीपाकं पुटं क्रमात् ।
एकैकाहं प्रकुर्वीत ततो दरदमाक्षिके ।। आक-१,७.१७२ ।।

सत्वषोडशभागेन योज्यं पेष्यं वरारसैः ।
पुटषोडशपर्यन्तं कुर्यादेवं हि भैरवि ।। आक-१,७.१७३ ।।

पूर्वोक्तवत् स्याद् अमृतीकरणं कान्तसत्ववत् ।
निरुत्थं भस्म भवति चायुरारोग्यदायकम् ।। आक-१,७.१७४ ।।

अभ्रकसत्वसेवाक्रमः

अथ सेवां प्रवक्ष्यामि घनसत्वरसायने ।
वमनादिविशुद्धात्मा पूजितस्वेष्टदेवतः ।। आक-१,७.१७५ ।।

गुञ्जामात्राभ्रसत्वं च द्विनिष्कं त्रिफलारजः ।
मध्वाज्याभ्यां लिहेत्प्रातरेकमासं भजेदिति ।। आक-१,७.१७६ ।।

एवं षोडशमासान्तं मासवृद्धिक्रमेण वै ।
गुञ्जावृद्धिर्भवेद्देवि सेवेतेत्थं रसायनम् ।। आक-१,७.१७७ ।।

पूर्वोक्तवद्विधिं त्याज्यं प्रकुर्वीत सुरेश्वरि ।
वर्षेण देहशुद्धिः स्याद्द्विवर्षादामयाच्च्युतः ।। आक-१,७.१७८ ।।

त्रिवत्सरान्महारोगनाशनं भवति ध्रुवम् ।
चतुर्वर्षान् महाकान्तिबलवीर्यप्रवर्धनम् ।। आक-१,७.१७९ ।।

पञ्चवर्षाद्देहदार्ढ्यं षष्ठे वाक्सिद्धिमेति हि ।
सप्तमे दिव्यदृष्टिः स्यादष्टमे विषनाशनम् ।। आक-१,७.१८० ।।

नवाब्दे सिद्धतामेति ततो विद्याधरो भवेत् ।
एकादशाब्दे त्विन्द्रत्वं द्वादशे ब्रह्मता भवेत् ।। आक-१,७.१८१ ।।

त्रयोदशाब्दे विष्णुत्वं रुद्रत्वं च चतुर्दशे ।
ईशत्वं पञ्चदशके षोडशाब्दे सदाशिवः ।। आक-१,७.१८२ ।।

अणिमादियुतः स्वैरी सर्वज्ञः सर्वकृद्भवेत् ।

अभ्रकद्रुतिः

अथाभ्रकद्रुतिं वक्ष्ये कञ्चुकीकन्द एव च ।। आक-१,७.१८३ ।।

कपितिन्दौ केशतैले प्रत्येकं तु त्रिधा वपेत् ।
मूषायां द्रावयित्वा तदभ्रसत्वद्रुतिर्भवेत् ।। आक-१,७.१८४ ।।

भस्मीकुर्यात्प्रयत्नेन द्रुतिमभ्रकसत्ववत् ।

अभ्रकगुणाः

षड्रसः सर्वरोगघ्नस्त्रिदोषशमनः परः ।। आक-१,७.१८५ ।।

वीर्यायुष्यबलप्रज्ञाकान्तिरूपविवर्धनः ।
वपुर्दार्ढ्यस्थैर्ययुक्तो वलीपलितमृत्युहा ।। आक-१,७.१८६ ।।

रुच्यो वृष्यो लघुः शीतो मेध्यः स्निग्धो रसायनम् ।
अभ्रकं दीपनं ग्राहि श्रेष्ठं पारदबन्धनम् ।। आक-१,७.१८७ ।।

पक्षजित्सूतराजस्य भस्मीभूताभ्रसत्वकः ।
अभ्रस्य पत्रं रोगघ्नं तच्च सत्वं दृढंकरम् ।। आक-१,७.१८८ ।।

चेतसत्वं मृदु हरेद्द्रुतिस्तांश्च दरिद्रताम् ।। आक-१,७.१८९ ।।

"https://sa.wikibooks.org/w/index.php?title=आनन्दकन्द_1.7&oldid=3446" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्